Κωνσταντινούπολη
Κωνσταντινούπολη
Η Κωνσταντινούπολη ή Κωνσταντινούπολις (τουρκικά: İstanbul, μτγ: Ιστανμπούλ) είναι η μεγαλύτερη πόλη της Τουρκίας, αποτελώντας το οικονομικό, πολιτιστικό και ιστορικό κέντρο της χώρας. Η Κωνσταντινούπολη είναι διηπειρωτική πόλη στην Ευρασία, με το ιστορικό και εμπορικό κέντρο να βρίσκεται στην ευρωπαϊκή πλευρά και περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού να ζει στην ασιατική πλευρά της Ευρασίας. Η σύγχρονη πόλη με πληθυσμό 15 εκατομμύρια κατοίκους είναι ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένη και πολυπολιτισμική, με ανθρώπους από ολόκληρο τον Ισλαμικό κόσμο, ενώ ταυτόχρονα είναι το κυριότερο σταυροδρόμι Ασίας και Ευρώπης τόσο για τα εμπορικά αγαθά όσο και για τους ταξιδιώτες. Συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου και αποτελεί τον μεγαλύτερο οικισμό στην Ευρώπη και τον μεγαλύτερο στη Μέση Ανατολή.[6] Η πόλη βρίσκεται εντός των ορίων του ομώνυμου μητροπολιτικού δήμου.
Η Κωνσταντινούπολη (Πόλη) είναι κτισμένη στη θέση της αρχαίας ελληνικής πόλης Βυζάντιο, που ονομάστηκε έτσι από τον Βύζαντα των Μεγάρων, ο οποίος την ίδρυσε κατά το έτος 667 π.Χ.. Από το 330 μ.Χ., στα χρόνια της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας ονομάστηκε Νέα Ρώμη και αργότερα Κωνσταντινούπολις διατηρώντας την ονομασία της και μετά την κατάκτησή της από τους Τούρκους στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, μέχρι τα χρόνια της Τουρκικής Δημοκρατίας. Είναι κτισμένη στις δύο πλευρές του Κερατίου Κόλπου (τουρκ. Haliç) στη νότια είσοδο του στενού πορθμού του Βοσπόρου, ο οποίος με μήκος περίπου 35 χλμ. συνδέει τη Μαύρη Θάλασσα (τουρκ. Karadeniz) στον βορρά με τη θάλασσα του Μαρμαρά στον νότο. Αποτελεί κατά αυτό τον τρόπο τη μοναδική πόλη στον κόσμο που βρίσκεται σε δύο ηπείρους, την Ευρώπη (Ανατολική Θράκη) και την Ασία[7]. Η σύγχρονη πόλη χωρίζεται σε τρεις κύριες ζώνες που περιλαμβάνουν την παλαιά Κωνσταντινούπολη (τουρκ. Eminönü και Fatih), την περιοχή του Μπέηογλου (τουρκ. Beyoğlu) με τη συνοικία του Γαλατά και τον ομώνυμο πύργο, καθώς και το Σκούταρι (τουρκ. Üsküdar) μαζί με άλλα προάστια που βρίσκονται στην απέναντι ασιατική πλευρά του Βοσπόρου.
Στη μακραίωνη ιστορία της υπήρξε πρωτεύουσα τεσσάρων διαδοχικών αυτοκρατοριών: της Ρωμαϊκής (330 - 395), της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (395 -1453), της βραχύβιας Λατινικής (1204-1261) και της Οθωμανικής (1453-1922) με συνέπεια την ανάδειξη πολιτισμών σε μια σύμμεικτη σήμερα παρουσία. Οι ιστορικές περιοχές της πόλης, με σημαντικά μνημεία, ανήκουν από το 1985 στον κατάλογο μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO[8]. Στα σημαντικότερα αξιοθέατα της πόλης ανήκουν η Αγία Σοφία, το Επταπύργιο και τα βυζαντινά τείχη, ο ναός και η πηγή της Ζωοδόχου Πηγής, το κτίριο του Πατριαρχείου, το Φανάρι καθώς και το ανάκτορο Τοπ Καπί, το τζαμί του Σουλεϊμάν και το τζαμί του Σουλτάνου Αχμέτ («Μπλε τζαμί»).
Γεωγραφία
Η Κωνσταντινούπολη βρίσκεται στη βορειοδυτική Τουρκία, στο Διαμέρισμα Μαρμαρά, και έχει συνολική έκταση 5.343 τετραγωνικά χιλιόμετρα.[80] Ο Βόσπορος, ο οποίος ενώνει τη θάλασσα του Μαρμαρά με τη Μαύρη Θάλασσα, χωρίζει την πόλη στο ευρωπαϊκό (θρακικό) τμήμα, όπου βρίσκεται το ιστορικό και οικονομικό κέντρο, και το ασιατικό. Η πόλη διαιρείται ακόμη περισσότερο από τον Κεράτιο κόλπο, ένα φυσικό λιμάνι το οποίο σχηματίζει τη χερσόνησο όπου ιδρύθηκε το Βυζάντιο και η Κωνσταντινούπολη. Η συμβολή της θάλασσας του Μαρμαρά, του Βοσπόρου και του Κεράτιου κόλπου αποτελούν την καρδιά της σημερινής Κωνσταντινούπολης και κύριο χαρακτηριστικό του τοπίου της πόλης.
Ακολουθώντας το μοντέλο της Ρώμης, η ιστορικό χερσόνησος λέγεται ότι διαθέτει εφτά λόφους, στην κορυφή του καθενός βρίσκονται τα αυτοκρατορικά τεμένη. Στον ανατολικότερο από τους λόφους βρίσκεται το παλάτι Τοπ Καπί.[81] Το Ουσκουντάρ στην ασιατική πλευρά έχει και αυτό λοφώδη μορφολογία, με μικρή κλίση, ενώ στο Σεμσιπασά και στο Αγιαζμά είναι πιο απότομο, σαν ακρωτήριο. Το ψηλότερο σημείο είναι ο λόφος Τσαμλίσα, με ύψος 288 μέτρα.[82] Το βόρειο μισό της Κωνσταντινούπολης έχει μεγαλύτερο μέσο υψόμετρο σε σύγκριση με τις νότιες ακτές, με υψόμετρο το οποίο ανά τόπους ξεπερνά τα 200 μέτρα και ακτές με απότομους γκρεμούς οι οποίοι σχηματίζουν φιορδ, ιδίως κοντά στο βόρειο άκρο του Βοσπόρου.
Η Κωνσταντινούπολη βρίσκεται κοντά στο Βόρειο Ρήγμα της Ανατολίας, κοντά στα σύνορα της Ευρασιατικής και της Αφρικανικής τεκτονικής πλάκας. Αυτό το ρήγμα, το οποίο διατρέχει τη βόρεια Ανατολία μέχρι το Αιγαίο Πέλαγος ευθύνεται για αρκετούς θανατηφόρους σεισμούς στην ιστορία της πόλης. Ανάμεσα στους πιο καταστροφικούς ήταν ο σεισμός του 1509, ο οποίος προκάλεσε τσουνάμι το οποίο κατέστρεψε τα τείχη της πόλης και σκότωσε πάνω από 10.000 άτομα. Πιο πρόσφατα, το 1999, ένας σεισμός με επίκεντρο κοντά στο Ιζμίτ προκάλεσε 18.000 θανάτους, από τους οποίους οι 1.000 ήταν στα προάστια της Κωνσταντινούπολης. Υπάρχει ανησυχία ότι ένας ακόμη πιο καταστροφικός σεισμός μπορεί να συμβεί στο εγγύς μέλλον, καθώς χιλιάδες από τις κατασκευές οι οποίες κτίστηκαν πρόσφατα για να στεγάσουν τον ταχέως αυξανόμενο πληθυσμό της πόλης δεν έχουν κατασκευαστεί σωστά.[83] Οι σεισμολόγοι το 2000 ανέφεραν ότι ο κίνδυνος για ένα σεισμό μεγέθους 7,6 ρίχτερ ή μεγαλύτερο με επίκεντρο κοντά στην Κωνσταντινούπολη μέχρι το 2030 είναι πάνω από 60 %.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου